Adı: Ramazan Səid

Ölkə: Tanzaniya

Keçmiş dini (Məzhəbi): İslam (əhli-sünnə)

 

Şiəliyi qəbul etmiş Ramazan Səidlə müsahibə

– Əssəlamu əleykum!

– Və əleykumussəlam!

– Siz müstəbsirsiniz, yəni araşdırma nəticəsində şiəliyi qəbul etmisiniz?

– Bəli, mən müstəbsirəm.

– İstərdik ki, həyat yolunuzdan danışasınız və şiəliyi necə qəbul etdiyinizi bizə izah edəsiniz.

– Bəli. Mən əslən Zənzibardanam. Sünni-ibazi məzhəbinə mənsub ailədə dünyaya gəlmişəm və həmin məzhəbin mühitində böyümüşəm. Uşaqlıq illərimdə Qurani-Kərimi və ibazi məzhəbinə aid bir sıra dini rəvayətləri öyrənmişəm.

On iki yaşım olanda Suriyadan bir qardaşımız bizim yanımıza gəldi. O, Peyğəmbər nəslindən olan bir seyyid idi, amma əslən Zənzibardan idi.

O, şiə məzhəbini insanlara tanıtmaq üçün təbliğat fəaliyyətinə başladı. Onun yanına gedən şəxslərdən biri də əmim idi. Əmim mütəmadi olaraq onunla görüşür, şiə məzhəbini öyrənir və onun əqidəsi ilə tanış olurdu.

Bir gün əmim məni də onların namaz qıldığı və ibadət etdiyi yerə apardı.

Ora nə məscid idi, nə də hüseyniyyə. Sadəcə bir otaq idi. Onlar həmin otaqda toplaşır, namaz qılır və Quran oxuyurdular.

Dediyim kimi, mənim o vaxt cəmi on iki yaşım vardı.

Əmim məni ora apardı və mənə dəstəmaz almağı, həmçinin türbət üzərinə səcdə etməyi öyrətdi.

Doğrusu, bunlar mənə çox qəribə gəlirdi. Çünki əvvəllər belə şeylərə alışmamışdım.

Ondan soruşurdum:

– Niyə türbət üzərinə səcdə edirsiniz? Niyə dəstəmazı bu şəkildə alırsınız? Biz indiyə qədər belə etməmişik. Niyə ayaqları yumaq əvəzinə məsh çəkirsiniz? Axı biz həmişə ayaqlarımızı yumuşuq.

O, bu məsələləri mənə izah etməyə başladı.

Amma yaşım az olduğuna görə dediklərinin hamısını tam başa düşmürdüm.

Bir müddət sonra məni Məhərrəm ayında hüseyniyyədə keçirilən məclislərə də aparmağa başladılar.

Mən həmin məclislərdə iştirak edir, moizələrə qulaq asır, sonra evə qayıdırdım.

Tədricən yeni şeylər öyrənirdim, amma hələ də sünni-ibazi məzhəbində idim.

Həmin vaxt məktəbdə müəllimim də ibazi məzhəbinə mənsub idi.

O, davranışlarımdan şiəliyə meyil etdiyimi hiss edirdi.

Buna görə mənə çox təzyiq göstərirdi. Daim məni nəzarətdə saxlayır, bəzən hətta döyürdü.

Mənə deyirdi:

– Niyə şiələrin yanına gedirsən? Pul almaq üçünmü gedirsən? Əgər pul qazanmaq istəyirsənsə, özün işləyə bilərsən!

Vaxt keçdikcə təxminən on dörd yaşına çatdım. Artıq müəyyən qədər böyümüşdüm və bəzi məsələləri daha yaxşı başa düşürdüm.

Həmin seyyid mənə bir neçə kitab verdi.

Oxuduğum ilk kitab doktor Ticaninin suahili dilinə tərcümə olunmuş “Əkrəmətni əs-səma” — “Səma məni şərəfləndirdi” kitabı idi.

Bu kitabı diqqətlə oxudum.

Onun vasitəsilə şiə məzhəbi və Əhli-beyt (ə) məktəbi barədə əvvəllər bilmədiyim bir çox həqiqətlə tanış oldum.

Beləliklə, tədricən sünni-ibazi məzhəbindən uzaqlaşaraq şiə məzhəbinə yönəldim.

Həyatımda iki hadisə baş verib ki, onları heç vaxt unutmayacağam.

Birinci hadisə belə idi:

Bir gün kəndimizdəki sünnilərdən bir qrup şəxs toplaşıb qərara gəldi ki, şiələrin yanına gedən, onların məclislərində iştirak edən hər kəsin qarşısını kəssinlər.

Onları tutmaq, döymək, hətta imkan olsa öldürmək barədə qərar qəbul etmişdilər.

Bu hadisəni heç vaxt unutmayacağam.

Mən mütəmadi olaraq evdən çıxıb hüseyniyyədə keçirilən Məhərrəm məclislərinə gedirdim.

Bir gecə kənd qaranlığa qərq olmuşdu.

Onlar bizi tutdular və çox şiddətlə döydülər. Sonra isə buraxdılar.

Buna baxmayaraq, mən yoluma davam edib həmin məclisə getdim.

Ertəsi gün onlar ata-anamın yanına getdilər.

Ailəmizdə hüseyniyyələrə və şiələrin məclislərinə gedən yeganə şəxs mən idim.

Atama və anama dedilər:

– Sizin oğlunuz şiə olur. Şiələr kafirdirlər, fasiq adamlardır!

Bundan başqa, çoxlu təhqiramiz sözlər də dedilər.

Anam mənə dedi:

– Bu adamlar şiələri məhv etmək istəyirlər. Sən isə bütün bunlara baxmayaraq, yenə onların yanına gedirsən?

Mən anama elə bir söz dedim ki, onu heç vaxt unutmamışam:

– Əgər İmam Hüseyn (ə) və həzrət Fatimə (s.ə) bu din uğrunda canlarını fəda ediblərsə, mən kiməm ki, qorxum?

Bu sözləri ata-anamın qarşısında deyəndə hələ çox gənc idim.

Sonra atam məndən soruşdu:

– Sən orada nə öyrənəcəksən?

Ona açıq şəkildə cavab verdim:

– Biz orada yalnız Quranı, Peyğəmbərin (s) və Əhli-beytin (ə) hədislərini öyrənirik.

Atam soruşdu:

– Yalnız bunları?

Dedim:

– Bəli.

Onda atam dedi:

– Hara istəyirsənsə, get. Kim sənin qarşını alsa, qarşısında məni görəcək!

Atam belə bir qərar verdi.

Bundan sonra mən daha böyük əzm və qətiyyətlə həmin məclislərə getməyə davam etdim.

Əlimə düşən kitabları oxuyurdum.

Eyni zamanda dövlət məktəbində də təhsilimi davam etdirirdim. Məktəbdən sonra isə hüseyniyyələrə və şiələrin məclislərinə gedirdim.

İkinci hadisə dini təhsilə başladığım dövrlə bağlıdır.

Şiə məzhəbini tanıdıqdan və onun bəzi etiqadlarını öyrəndikdən sonra bu məktəbə çox bağlandım.

Çünki burada sünni olduğum dövrdə ümumiyyətlə bilmədiyim məsələlərlə tanış olurdum.

Peyğəmbər (s), Əhli-beyt (ə), İmam Hüseyn (ə) və əvvəllər xəbərim olmayan başqa həqiqətlər barədə çox şey öyrənirdim.

Buna görə qərara gəldim ki, sünni məktəbindən ayrılıb şiə məktəbində təhsil alım.

Bir gün şiələrin toplaşdığı otaqda idim. Həmin otaq sonradan yolun qarşı tərəfində yerləşən hüseyniyyəyə çevrildi.

Mən orada şiə qaydasına uyğun dəstəmaz alırdım.

Dövlət məktəbindəki müəllimlərimdən biri məni gördü.

Ertəsi gün məktəbə gedəndə həmin müəllim məni bütün şagirdlərin və müəllimlərin qarşısında saxladı.

Tanzaniyada dərslər başlamazdan əvvəl bütün şagirdlər adətən böyük zalda toplaşır və direktorun çıxışını dinləyirlər.

Direktor çıxış etməzdən əvvəl müəllimim ondan icazə istədi ki, məni hamının qarşısına çıxarsın.

Sonra dedi:

– Bu şagirdə baxın! O, şiə olub! Şiələrin yanına yalnız yemək və pul almaq üçün gedir!

– Bütün şagirdlərə əmr edirəm ki, onunla danışmasınlar, yoldaşlıq etməsinlər və onunla birlikdə gəzməsinlər!

– Kiminsə onunla birlikdə olduğunu görsək, ciddi şəkildə cəzalandırılacaq, hətta məktəbdən qovula bilər!

Mən o vaxt yeddinci sinifdə oxuyurdum.

Direktorumuz isə ağıllı və düşüncəli bir insan idi.

O məndən soruşdu:

– Niyə şiələrin məktəbinə gedirsən?

Mən cavab verdim:

– Quran öyrənmək qadağandırmı?

Soruşdu:

– Deməli, ora Quran öyrənmək üçün gedirsən?

Dedim:

– Bəli.

O da sadəcə dedi:

– Bu, sənin öz işindir.

Həmin dövrdə şiələrin adını ləkələməyə çox çalışırdılar.

Hətta “şiə” sözü təhqir ifadəsinə çevrilmişdi.

Kimsə məni təhqir etmək istəyəndə sadəcə “şiə” deyirdi.

Bu sözü söyüş kimi işlədirdilər.

Yeddinci sinfi bitirdikdən sonra dövlət məktəbindən tamamilə ayrıldım.

Atama dedim:

– Bundan sonra dini elmləri öyrənmək istəyirəm.

Həmin seyyid məni bir dini hövzəyə apardı və mən orada ənənəvi dini təhsilə başladım.

Hövzə Kilimancaro bölgəsində, Moşi şəhərində yerləşirdi.

Biz isə Zənzibarda yaşayırdıq.

Kilimancaroya getmək üçün əvvəlcə gəmi ilə dənizi keçmək lazım idi.

Mən də gəmiyə minib həmin dini məktəbə getdim.

Orada təxminən iki il təhsil aldım.

Təhsilimi başa vurduqdan sonra dini biliklərimi xeyli artırmış halda evə qayıtdım.

Artıq mənə sual verən hər kəslə müzakirə aparmaq qabiliyyətim vardı.

Atama da tədricən bəzi həqiqətləri öyrətməyə başladım.

Nəhayət, atam özü də Əhli-beyt (ə) məktəbinin ardıcılı oldu.

Bundan sonra Darüssəlam şəhərində yerləşən Beynəlxalq əl-Mustafa Universitetinin filialına daxil oldum.

Orada həm universitet təhsili, həm də hövzə təhsili alırdım.

Təxminən iki il orada qaldım.

Sonra universitetdən ayrılaraq İrana, müqəddəs Məşhəd şəhərinə, İmam Rzanın (ə) hərəminin yanına getdim.

Orada təxminən iki il qaldım.

Mərhum Seyyid Xoyinin — Allah onun məqamını ucaltsın — məktəbində dərslərə qatıldım.

Xüsusilə Seyyid Mirdamadinin və Şeyx Hillinin — Allah onları qorusun — dərslərində iştirak edirdim.

Bundan sonra İranı tərk edib İraqın müqəddəs Kərbəla şəhərinə getdim.

Kərbəlada məskunlaşdım və dini təhsilimi davam etdirdim.

Şeyx Hilli Mədrəsəsində, İmam Hüseyn (ə) Mədrəsəsində, həmçinin Seyyid Müdərrisinin — Allah onu qorusun — tabeliyində olan əl-Müntəzər Mədrəsəsində təhsil aldım.

Kərbəlada təxminən iki il yarım qaldım.

Koronavirus pandemiyası başlayanda Kərbəladan və İraqdan ayrılıb öz ölkəmə qayıtdım.

Geri qayıdanda vəziyyət tamamilə dəyişmişdi.

Artıq heç kim mənə mane olmur, təzyiq göstərmirdi.

Hər şey adi hala çevrilmişdi.

Bundan sonra dini təbliğatla məşğul olmağa başladım.

Kənddə tələbələrə dərs deyirdim.

Hövzədə, o cümlədən qadınlar üçün fəaliyyət göstərən dini hövzədə dərslər keçirdim.

Həmçinin dini çıxışlar edir, məclislər və müxtəlif ibadət mərasimləri təşkil edirdim.

– Şiəliyi hansı ildə qəbul etdiniz?

– Mən Əhli-beyt (ə) məktəbi ilə 2008-ci ildə tanış oldum, 2010-cu ildə isə rəsmi şəkildə şiəliyi qəbul etdim.

– Şiəliyi qəbul etməyinizə və etiqadlarınıza ən çox təsir göstərən kitablar hansılar olub? Doktor Ticaninin “Əkrəmətni əs-səma” kitabını qeyd etdiniz. Başqa kitablar da varmı?

– Bəli.

“əl-Firqətun-naciyə” — “Nicata çatan firqə”.

“Ləyali Peşavər” — “Peşavər gecələri”.

– Müsəlmanlara nə tövsiyə edərdiniz?

– Birincisi, onlara tövsiyə edirəm ki, qəlblərini hər cür kin və nifrətdən təmizləsinlər.

Çünki insanın kiməsə və ya hansısa fikrə qarşı nifrəti varsa, həmin nifrət onun həqiqətə çatmasına mane olur.

İkincisi, onları elmi dəlillərə tabe olmağa çağırıram.

Əgər elm və bilik hər hansı həqiqəti açıq şəkildə sübut edirsə, inadkarlıq edib onu rədd etmək düzgün deyil.

– Sonda əlavə etmək istədiyiniz bir söz varmı?

– Hər kəsi daim kitab oxumağa, təhsil almağa, araşdırma aparmağa və elm öyrənməyə çağırıram.

 

(c) al-mostabserin.com